تنهایی در عصر ارتباطات

به گزارش گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی کرمان 1400؛ سمانه کارگرزاده در یادداشتی نوشت: امروز می‌توانیم در چند ثانیه با فردی در آن سوی دنیا ارتباط بگیریم، از حال دوستانمان باخبر شویم و لحظه‌های زندگی خود را با دیگران به اشتراک بگذاریم؛ اما در همین روزگار، گاهی از احوال واقعی نزدیک‌ترین افراد زندگی‌مان بی‌خبریم. پیام‌ها بیشتر شده‌اند، ارتباط‌ها سریع‌تر شکل می‌گیرند و فاصله‌های جغرافیایی معنای گذشته را ندارند؛ با این حال، آیا به همان اندازه به یکدیگر نزدیک شده‌ایم؟

تنهایی همیشه به معنای تنها زندگی کردن نیست، گاهی انسان در میان خانواده، دوستان و همکاران خود حضور دارد، اما احساس می‌کند کسی او را نمی‌فهمد یا فرصتی برای شنیده شدن ندارد؛ این همان تنهایی پنهانی است که با تعداد مخاطبان تلفن همراه یا دنبال‌کنندگان شبکه‌های اجتماعی از بین نمی‌رود؛ زیرا ارتباط واقعی، فراتر از دیدن تصاویر و ردوبدل کردن پیام‌های کوتاه است.

بخشی از این فاصله را باید در تغییر شیوه زندگی جست‌وجو کرد، مشغله‌های روزمره، سرعت بالای زندگی و وابستگی به تلفن‌های همراه، فرصت گفتگوهای بی‌عجله را کاهش داده‌اند، گاهی اعضای یک خانواده ساعت‌ها در کنار یکدیگر هستند، اما هرکدام در دنیای جداگانه‌ای از صفحه‌های نمایش غرق شده‌اند، کنار هم بودن، بدون توجه و گفتگو، لزوماً به معنای با هم بودن نیست.

البته فناوری به‌خودی‌خود عامل دوری انسان‌ها نیست، همین ابزارها می‌توانند فاصله‌ها را کوتاه کنند، روابط دوردست را زنده نگه دارند و فرصتی برای یافتن دوستان و گروه‌های هم‌فکر فراهم آورند، مسئله از جایی آغاز می‌شود که ابزار ارتباط، جای خود ارتباط را می‌گیرد؛ زمانی که به‌جای شنیدن درد دل یک دوست، تنها به پیام او واکنش نشان می‌دهیم یا به‌جای گفتگویی صمیمانه، به تماشای زندگی دیگران بسنده می‌کنیم.

از سوی دیگر، نمایش مداوم لحظه‌های خوشایند زندگی در فضای مجازی می‌تواند تصویری ناقص از واقعیت بسازد، وقتی افراد زندگی روزمره خود را با لحظه‌های گزینش‌شده و ظاهراً بی‌نقص دیگران مقایسه می‌کنند، ممکن است احساس کنند از جمع عقب مانده‌اند یا سهم کمتری از خوشبختی دارند، در چنین شرایطی، ارتباط مجازی که قرار بود زمینه نزدیکی باشد، گاهی به بستری برای مقایسه و احساس فاصله تبدیل می‌شود.

بازگشت به ارتباط‌های عمیق، الزاماً به تغییرات بزرگ نیاز ندارد، گاهی کنار گذاشتن تلفن همراه هنگام غذا خوردن، تماس گرفتن به‌جای فرستادن یک پیام کوتاه، دیدار با دوستی قدیمی یا اختصاص دادن چند دقیقه برای شنیدن حرف‌های یکی از اعضای خانواده، می‌تواند معنای تازه‌ای به رابطه‌ها ببخشد، مهم‌تر از تعداد ارتباط‌ها، کیفیت آن‌هاست؛ اینکه دیگران در کنار ما احساس کنند دیده می‌شوند، حرفشان شنیده می‌شود و حضورشان اهمیت دارد.

شاید مسئله اصلی زندگی امروز این نباشد که ابزارهای ارتباطی بیش از اندازه در دسترس‌اند، بلکه این باشد که گاهی فراموش می‌کنیم ارتباط برای چه چیزی شکل گرفته است، فناوری می‌تواند پیام را منتقل کند، اما صمیمیت به توجه، همدلی و زمانی نیاز دارد که آگاهانه برای دیگری کنار می‌گذاریم.

در نهایت، برای نزدیک‌تر شدن به یکدیگر لازم نیست از دنیای ارتباطات فاصله بگیریم؛ کافی است میان ارتباط مجازی و رابطه انسانی تعادل برقرار کنیم، شاید در روزگاری که رساندن یک پیام آسان‌تر از همیشه شده است، شنیدن واقعی یکدیگر همان چیزی باشد که بیش از هر زمان دیگری به آن نیاز داریم.

انتهتای خبر/ ک