پرستاری؛ فراتر از یک شغل
به گزارش گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی کرمان 1400؛ سمانه کارگرزاده در یادداشتی نوشت: روز پرستار، فرصتی برای مکث کردن و دیدن انسان‌هایی است که در شلوغی روزها و سکوت شب‌های بیمارستان، بار سنگین مراقبت از جان انسان‌ها را بر دوش می‌کشند؛ انسان‌هایی که گاهی در میان انبوه مسئولیت‌ها، خستگی‌ها و فشارهای کاری، کمتر از آنچه شایسته‌اند دیده می‌شوند، اما حضورشان برای بیماران و خانواده‌هایشان معنایی فراتر از یک خدمت درمانی دارد.
پرستاری از آن حرفه‌هایی است که نمی‌توان آن را تنها با ساعت کاری، شرح وظایف یا میزان دستمزد تعریف کرد، این حرفه، آمیزه‌ای از دانش، مهارت، مسئولیت‌پذیری و ارتباط انسانی است؛ پرستار باید در کنار تسلط بر دانش تخصصی، توانایی مواجهه با لحظه‌های دشوار را نیز داشته باشد؛ لحظه‌هایی که بیمار از درد رنج می‌برد، خانواده‌ای نگران آینده عزیزش است و گاهی یک جمله آرامش‌بخش می‌تواند از شدت اضطراب بکاهد.
در بسیاری از موقعیت‌ها، پرستار نزدیک‌ترین عضو کادر درمان به بیمار است؛ کسی که تغییرات وضعیت جسمی او را دنبال می‌کند، به نیازهایش پاسخ می‌دهد، نگرانی‌هایش را می‌شنود و در مسیر درمان همراه او می‌ماند، گاهی بیمار نام پزشک خود را به خاطر می‌سپارد، اما آنچه از روزهای سخت بستری در ذهنش باقی می‌ماند، حضور پرستاری است که با حوصله پاسخ پرسش‌هایش را داده یا در لحظه‌ای دشوار، احساس تنهایی را از او دور کرده است.
با این حال، پشت این تصویر انسانی، واقعیت‌های دشواری نیز وجود دارد که نباید از آن‌ها غافل شد، شیفت‌های طولانی، کمبود نیرو در برخی مراکز درمانی، حجم بالای مراجعات، فشار جسمی، خستگی روانی و مواجهه مداوم با درد، رنج و حتی فقدان بیماران، بخشی از چالش‌های این حرفه است؛ پرستاران نیز مانند هر انسان دیگری به استراحت، آرامش، حمایت و امنیت نیاز دارند؛ با این تفاوت که در بسیاری از لحظات، مسئولیت مراقبت از دیگران اجازه نمی‌دهد خستگی خود را در اولویت قرار دهند.
گاهی از فداکاری پرستاران چنان سخن گفته می‌شود که گویی خستگی، نگرانی و نیازهای شخصی در زندگی آنان جایی ندارد، این در حالی است که ارزش‌گذاری بر فداکاری نباید به معنای عادی‌سازی فشارهای طاقت‌فرسا باشد؛ پرستار متعهد، برای ادامه خدمت به شرایط مناسب کاری، نیروی کافی، دستمزد متناسب با مسئولیت، فرصت استراحت و حمایت حرفه‌ای نیاز دارد؛ نمی‌توان انتظار داشت کیفیت مراقبت همواره در بالاترین سطح باقی بماند، اما به شرایطی که این مراقبت در آن ارائه می‌شود، بی‌توجه بود.
از همین رو، روز پرستار نباید تنها به تبریک گفتن، اهدای لوح تقدیر و انتشار پیام‌های قدردانی محدود شود، این مناسبت فرصتی است تا عملکردها، سیاست‌ها و تصمیم‌هایی که بر زندگی کاری پرستاران تأثیر می‌گذارند، دوباره مورد توجه قرار گیرند، قدردانی واقعی زمانی شکل می‌گیرد که احترام به پرستار در محیط کار، شیوه پرداخت حقوق، برنامه‌ریزی شیفت‌ها، تأمین نیروی انسانی و حمایت از سلامت جسمی و روانی او نیز نمود پیدا کند.
در این میان، مسئولیت مدیران و سیاست‌گذاران حوزه سلامت اهمیت ویژه‌ای دارد، توجه به مطالبات پرستاران، بررسی مشکلات معیشتی و شغلی آنان و ایجاد شرایطی که امکان ارائه خدمات باکیفیت را فراهم کند، تنها اقدامی برای رضایت یک گروه شغلی نیست؛ بلکه سرمایه‌گذاری برای سلامت عمومی جامعه است، هر اندازه پرستاران از شرایط مناسب‌تری برخوردار باشند، امکان تمرکز بیشتر بر مراقبت از بیماران و ارتقای کیفیت خدمات درمانی نیز افزایش می‌یابد.
البته مسئولیت پاسداشت جایگاه پرستاران تنها بر دوش مدیران و مسئولان نیست، مردم نیز در این مسیر سهم دارند، بیمارستان محیطی است که افراد در آن اغلب با نگرانی، درد و اضطراب روبه‌رو هستند؛ اما دشواری شرایط نباید بهانه‌ای برای بی‌احترامی به کسانی باشد که برای مراقبت از بیماران تلاش می‌کنند، برخورد محترمانه، همکاری با کادر درمان، رعایت مقررات مراکز درمانی و درک محدودیت‌های موجود، می‌تواند به ایجاد فضایی آرام‌تر برای بیماران و کارکنان کمک کند.
باید پذیرفت که پرستاران نیز ممکن است خسته شوند، گاهی به استراحت نیاز داشته باشند و در مواجهه با فشارهای پی‌درپی، روزهای دشواری را تجربه کنند، دیدن این واقعیت نه‌تنها از ارزش حرفه آنان نمی‌کاهد، بلکه نشان می‌دهد که قدردانی از پرستار باید بر شناخت واقعی شرایط زندگی و کار او استوار باشد، نه صرفاً بر تصویر آرمانی و دور از واقعیتی که گاهی از فداکاری ترسیم می‌کنیم.
از سوی دیگر، انتخاب پرستاری به‌عنوان حرفه‌ای برای خدمت به انسان‌ها، مسئولیتی اخلاقی و تخصصی به همراه دارد، حفظ کرامت بیمار، رعایت حقوق او، توجه به محرمانگی اطلاعات، دقت در مراقبت و برخورد عادلانه با همه بیماران، از اصولی است که اعتماد عمومی به نظام سلامت را تقویت می‌کند. پاسداشت پرستاری نیز در کنار حمایت از حقوق پرستاران، به معنای ارج نهادن به همین تعهد حرفه‌ای است.
روز پرستار فرصتی است برای یادآوری اینکه پشت هر تخت بیمارستان، انسانی قرار دارد که به مراقبت نیاز دارد و در کنار او، پرستاری ایستاده است که مسئولیت مهمی بر عهده گرفته است؛ یکی برای بازیابی سلامتی تلاش می‌کند و دیگری با دانش، تجربه و تعهد خود در این مسیر همراه اوست؛ این پیوند انسانی، یکی از ارزشمندترین جلوه‌های نظام سلامت است؛ پیوندی که حفظ آن به احترام، اعتماد و حمایت متقابل نیاز دارد.
شاید بهترین راه برای گرامیداشت روز پرستار این باشد که قدردانی را از یک مناسبت تقویمی به یک رفتار همیشگی تبدیل کنیم؛ در تصمیم‌های مدیریتی، در محیط‌های درمانی، در برخوردهای روزمره و در توجه به مطالباتی که سال‌هاست از سوی فعالان این حرفه مطرح می‌شود.
جامعه‌ای که از پرستاران انتظار مراقبت دارد، باید خود نیز مراقب پرستارانش باشد؛ این مراقبت، تنها در بیان جملات محبت‌آمیز خلاصه نمی‌شود؛ بلکه در فراهم کردن شرایطی معنا پیدا می‌کند که پرستار بتواند با آرامش، امنیت و انگیزه به وظیفه خود عمل کند و در عین مراقبت از دیگران، از سلامت و کرامت خود نیز برخوردار باشد.
روز پرستار، بر همه پرستارانی که با دانش، صبوری و مسئولیت‌پذیری در کنار بیماران می‌مانند، مبارک باد؛ به امید روزی که قدردانی از این قشر، نه فقط در کلمات، بلکه در تمام ابعاد زندگی حرفه‌ای آنان دیده شود.
انتهای خبر/