افزایش سواد رسانه‌ای؛ ضرورتی در جنگ روایت‌ها
به گزارش کرمان 1400؛ رضا مومنی شب گذشته در تجمع مردمی میدان کوثر ضمن تبریک ولادت حضرت زینب(س) و روز پرستار، با اشاره به جایگاه این بانوی بزرگوار در واقعه عاشورا اظهار کرد: حضرت زینب(س) در کنار ویژگی‌های برجسته شخصیتی خود، نقش مهمی در انتقال پیام و اهداف قیام امام حسین(ع) داشت و توانست در شرایط دشوار پس از عاشورا، حقیقت این واقعه را روایت کند.
وی با اشاره به اهمیت رسانه در شرایط جنگی افزود: رسانه در چنین شرایطی تنها ابزار انتقال خبر نیست، بلکه می‌تواند بر افکار عمومی تأثیر بگذارد، باورها را تغییر دهد و با روایت‌سازی، نگاه جامعه به یک رویداد را شکل دهد.
کارشناس سواد رسانه جنگ شناختی و ادراکی، روایت‌سازی، عملیات روانی و جنگ اقتصادی را از جمله ابعاد جنگ رسانه‌ای برشمرد و بیان کرد: در جنگ شناختی، تلاش می‌شود شناخت و باورهای افراد تحت تأثیر قرار گیرد و در روایت‌سازی نیز یک رویداد با استفاده از تکنیک‌های رسانه‌ای به شکل خاصی بازنمایی شود تا مخاطب آن را پیروزی یا شکست تلقی کند.
وی با اشاره به نقش چهره‌های شناخته‌شده در شکل‌دهی به افکار عمومی، به تفاوت روایت‌های ارائه‌شده از سوی برخی شخصیت‌ها در رویدادهای بین‌المللی اشاره کرد و گفت: جایگاه افراد و میزان دیده‌شدن آن‌ها می‌تواند بر اثرگذاری پیامشان تأثیر بگذارد و زمینه جریان‌سازی رسانه‌ای را فراهم کند.
مومنی با بیان اینکه عملیات روانی می‌تواند با هدف تضعیف روحیه نیروهای نظامی و مردم انجام شود، تصریح کرد: یکی از اهداف این عملیات‌ها، گسترش ناامیدی در جامعه و کم‌رنگ کردن دستاوردها و موفقیت‌هاست؛ ازاین‌رو باید در برابر پیام‌هایی که با هدف ایجاد اضطراب و ناامیدی منتشر می‌شوند، هوشیار بود.
کارشناس سواد رسانه همچنین با اشاره به فشارهای اقتصادی و تأثیر آن بر زندگی مردم، جنگ اقتصادی را بخشی از جنگ ترکیبی دانست و بر ضرورت تلاش مسئولان برای بهبود شرایط معیشتی تأکید کرد.
وی در ادامه، با اشاره به انتشار مطالبی درباره استعفای برخی معلمان در شبکه‌های اجتماعی، نسبت به بازنشر اخبار و محتواهایی که بدون بررسی می‌توانند فضای ناامیدی ایجاد کنند، هشدار داد و گفت: صرف پربازدید بودن یک محتوا به معنای صحت آن نیست و کاربران باید پیش از همراهی با چنین جریان‌هایی، درباره صحت و زمینه انتشار آن‌ها تحقیق کنند.
مومنی با اشاره به تغییر الگوی دریافت اخبار در جامعه اظهار کرد: شبکه‌های اجتماعی به یکی از مسیرهای اصلی دسترسی مردم به اخبار تبدیل شده‌اند و رسانه‌های رسمی نیز برای حضور مؤثر در این فضا باید متناسب با شرایط جدید فعالیت کنند، در کنار آن، هر فرد می‌تواند با گفت‌وگوی منطقی و مستدل در گروه‌های خانوادگی و اجتماعی، در افزایش آگاهی و اصلاح برداشت‌های نادرست نقش داشته باشد.
وی تقویت تفکر انتقادی را یکی از مهم‌ترین راهکارهای ارتقای سواد رسانه‌ای دانست و افزود: نباید هر خبری را بلافاصله باور یا بازنشر کرد؛ بلکه لازم است منبع خبر بررسی شود و محتوای منتشرشده با گزارش‌های منابع معتبر دیگر تطبیق داده شود، در صورت نبود تأیید کافی، باید از انتشار عجولانه آن خودداری کرد.
این کارشناس همچنین بر ضرورت مدیریت مصرف اخبار تأکید کرد و گفت: با وجود اهمیت پیگیری رویدادها در شرایط حساس، لازم است افراد برای دریافت اخبار زمان مشخصی در نظر بگیرند و اجازه ندهند پیگیری مداوم شبکه‌های اجتماعی، برنامه روزانه، مسئولیت‌های خانوادگی و ارتباط با فرزندانشان را تحت تأثیر قرار دهد.
وی در بخش دیگری از سخنان خود، با اشاره به برخوردهای صورت‌گرفته با دانش‌آموزان در برخی کشورها، از آنچه سکوت رسانه‌های بین‌المللی در برابر این رویدادها توصیف کرد، انتقاد کرد و این موضوع را نمونه‌ای از تفاوت رویکرد رسانه‌ها در پوشش حوادث و شکل‌دهی به افکار عمومی دانست.
مومنی در پایان، افزایش سواد رسانه‌ای و تقویت قدرت تشخیص مخاطبان را برای مواجهه آگاهانه با جنگ روایت‌ها ضروری دانست و بر لزوم بررسی اخبار پیش از انتشار، مدیریت مصرف رسانه و حفظ آرامش در شرایط حساس تأکید کرد.
انتهای خبر/