امر به معروف؛ مسئولیتی برای همه

به گزارش گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی کرمان۱۴۰۰؛ در میان آموزه‌های دینی، برخی احکام تنها به رابطه فرد با خداوند مربوط می‌شوند، اما برخی دیگر، ضامن سلامت و پویایی جامعه‌اند؛ امر به معروف و نهی از منکر از جمله این آموزه‌هاست؛ فریضه‌ای که اگر به درستی فهمیده و اجرا شود، می‌تواند جامعه را در مسیر رشد، اخلاق و همبستگی اجتماعی قرار دهد.

امر به معروف و نهی از منکر، پیش از آنکه یک تذکر زبانی باشد، بیانگر این حقیقت است که انسان مسلمان نمی‌تواند نسبت به سرنوشت جامعه خود بی‌تفاوت باشد؛ جامعه‌ای که در آن افراد تنها به منافع شخصی خود بیندیشند و نسبت به خوبی‌ها و بدی‌های پیرامون خود احساس مسئولیت نکنند، به تدریج سرمایه‌های اخلاقی و اجتماعی خود را از دست خواهد داد.

خداوند متعال در قرآن کریم می‌فرماید: «وَلْتَكُنْ مِنْكُمْ أُمَّةٌ يَدْعُونَ إِلَى الْخَيْرِ وَيَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَأُولَئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ»؛ یعنی باید در میان شما گروهی باشند که مردم را به خیر دعوت کنند، امر به معروف و نهی از منکر نمایند و آنان رستگارانند.

این آیه نشان می‌دهد که سعادت یک جامعه، تنها در گرو پیشرفت اقتصادی یا قدرت نظامی نیست؛ بلکه به میزان مسئولیت‌پذیری مردم نسبت به یکدیگر نیز وابسته است، امر به معروف و نهی از منکر، در حقیقت تلاشی برای گسترش خوبی‌ها و جلوگیری از رواج آسیب‌هاست؛ از تشویق به صداقت، امانت‌داری و عدالت گرفته تا مقابله با دروغ، فساد، بی‌تفاوتی و تضییع حقوق دیگران.

امروز نیز جامعه بیش از هر زمان دیگری به این فریضه نیاز دارد. در عصری که فضای مجازی، شایعات و جنگ‌های شناختی می‌توانند بر افکار عمومی اثر بگذارند، دعوت به حقیقت، آگاهی، اخلاق و مسئولیت‌پذیری، مصداقی روشن از امر به معروف و نهی از منکر است.

البته این فریضه زمانی اثرگذار خواهد بود که با حکمت، احترام و خیرخواهی همراه باشد. تندی، تحقیر و ایجاد تنش نه‌تنها به اصلاح نمی‌انجامد، بلکه ممکن است فاصله‌ها را بیشتر کند، از همین رو، بزرگان دین همواره بر شیوه صحیح امر به معروف تأکید کرده‌اند؛ شیوه‌ای که بر پایه محبت، منطق و دلسوزی استوار است.

امر به معروف و نهی از منکر، وظیفه‌ای برای گروهی خاص نیست؛ مسئولیتی همگانی است که هرکس به اندازه توان و جایگاه خود می‌تواند در آن نقش داشته باشد، هر گامی برای ترویج نیکی‌ها و هر تلاشی برای جلوگیری از آسیب‌های اجتماعی، سهمی در تحقق این فریضه الهی است.

بی‌تردید جامعه‌ای که در آن مردم نسبت به یکدیگر احساس مسئولیت داشته باشند و برای گسترش خوبی‌ها تلاش کنند، جامعه‌ای امیدوارتر، اخلاقی‌تر و مقاوم‌تر خواهد بود. امر به معروف و نهی از منکر، نه فقط یک حکم دینی، بلکه راهی برای زنده نگه داشتن روح مسئولیت‌پذیری و حفظ سلامت جامعه است.

نویسنده: کارگر

انتهای خبر/