آرامش اقتصادی را قربانی تیترهای هیجانی نکنیم
سحر زارکوییپور در گفتگو با خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی کرمان۱۴۰۰؛ با اشاره به نقش رسانه در مدیریت نگرانیهای اقتصادی مردم، اظهار کرد: هدف از این بحث، انتقاد از رسانهها یا مقصر دانستن آنها نیست، بلکه باید بهعنوان مخاطب رسانه یاد بگیریم چگونه با جریانهای خبری مواجه شویم.
وی افزود: مدیریت نگرانیهای اقتصادی تنها به سیاستگذاریهای کلان محدود نمیشود و بخش مهمی از این مدیریت در ذهن ما و نحوه هضم اخبار توسط مخاطبان اتفاق میافتد؛ از این رو، رسانه در این زمینه نقش مهمی دارد.
کارشناس سواد رسانه بیان کرد: هدف این است که رسانه را به جای ابزاری برای تولید تشویش، نگرانی و اضطراب، به ابزاری برای آگاهیبخشی و ایجاد آرامش تبدیل کنیم؛ اما برای رسیدن به این هدف، ابتدا باید نگاه دقیقتری به تکنیکهای خبری داشته باشیم.
وی با اشاره به مفهوم «چارچوببندی» یا «فریمینگ» در رسانه گفت: خبر فقط محتوا نیست، بلکه بستهبندی آن نیز اهمیت دارد، رسانه هنگام انتشار یک خبر انتخاب میکند که کدام جنبه از واقعیت را در تیتر قرار دهد، از چه تصویری استفاده کند، چه رنگی برای اینفوگرافی به کار ببرد و با چه کارشناسی گفتگو کند.
زارکوییپور ادامه داد: این فرایند ذاتاً برای انتقال آسانتر اطلاعات طراحی شده است، اما نکته مهم اینجاست که رسانهها اغلب روی شاخصهای کلان اقتصادی مانند تورم، نرخ ارز و نوسانات بازار تمرکز میکنند و مخاطب نیز ممکن است بهصورت ناخودآگاه زندگی شخصی خود را با این شاخصها مقایسه کند.
وی تصریح کرد: در این شرایط ممکن است وضعیت فعلی زندگی فرد همچنان قابل قبول باشد، اما وقتی آن را از پشت شیشه اخبار کلان میبیند، احساس کند دارایی و قدرت خریدش در حال تبخیر شدن و از بین رفتن است.
کارشناس سواد رسانه با بیان اینکه تکنیکهای خبری لزوماً برای ایجاد ترس طراحی نشدهاند، گفت: این تکنیکها بیشتر برای جلب توجه مخاطب به کار گرفته میشوند، برای مثال، وقتی یک خبر با فونت درشت یا رنگی متمایز ارائه میشود، مغز مخاطب ممکن است آن را بهعنوان یک تهدید فوری شناسایی کند.
وی افزود: رسانه به ما میگوید چه چیزی را نگرانکننده بدانیم، در اینجا مسئلهای به نام «مدیریت حس دارایی» مطرح میشود؛ یعنی باید یاد بگیریم بین واقعیت کلان اقتصادی که در رسانه میبینیم و واقعیت روزمره زندگی خود تفکیک قائل شویم.
زارکوییپور تأکید کرد: نوسان یک عدد در تلویزیون، رسانهها یا شبکههای اجتماعی به معنای تغییر آنی در ارزش دارایی شخصی ما نیست، بلکه صرفاً یک نوسان است که رسانه وظیفه دارد آن را پوشش دهد.
وی ادامه داد: اگر این تفکیک ساده را یاد بگیریم، نخستین قدم را برای این برداشتهایم که اجازه ندهیم اخبار رسانههای مختلف، اعم از رسمی و غیررسمی، تعادل روانی ما را در مدیریت داراییهایمان برهم بزند.
کارشناس سواد رسانه گفت: وقتی بدانیم رسانه برای جذب توجه و مخاطب از تکنیکهای مختلف استفاده میکند، دیگر هر خبر اقتصادی، چه منفی و چه مثبت، را به معنای شکست شخصی یا فروپاشی کامل زندگی خود تفسیر نمیکنیم، در این صورت به مخاطبی تبدیل میشویم که میتواند تحلیل واقعیتری از شرایط داشته باشد و تحت تأثیر هیجان ناشی از تیترها قرار نگیرد.
وی در ادامه با اشاره به راهکارهای حفظ آرامش ذهنی در برابر اخبار اقتصادی اظهار کرد: نباید اخبار را بهطور کامل کنار بگذاریم یا از واقعیت اقتصادی چشمپوشی کنیم؛ چراکه بیخبری نیز نوعی آسیب است، راهکار این است که بیخبری را با سواد رسانهای جایگزین کنیم.
زارکوییپور نخستین نکته در این زمینه را ایجاد «فاصله امن» دانست و گفت: وقتی متوجه شدیم یک خبر ضربان قلب ما را بالا میبرد یا احساس ناامنی شدیدی ایجاد میکند، نباید بلافاصله واکنش نشان دهیم، باید مکث کوتاهی داشته باشیم و از خود بپرسیم آیا این خبر واقعیت زندگی من را تغییر داده یا فقط هیجان من را افزایش داده است.
وی دومین نکته را توجه به تنوع منابع خبری عنوان کرد و افزود: اگر فقط یک منبع خبری را دنبال کنیم، یک دیدگاه تکبعدی دریافت خواهیم کرد، در حالی که برای داشتن تصویر کاملتری از اقتصاد و گرفتن تصمیمهای درستتر باید منابع مختلف، حتی منابعی با دیدگاه متفاوت، را دنبال کنیم.
کارشناس سواد رسانه بیان کرد: تنوع منابع باعث میشود از تله تأیید هیجانی خارج شویم و بتوانیم با نگاه خونسردانهتری تصمیمات مالی خود را بگیریم و شرایط اقتصادی را منطقیتر تحلیل کنیم.
وی در پایان گفت: اقتصاد، مدیریت منابع محدود است، اما مدیریت ذهن، مدیریت بزرگترین دارایی ماست، اگر اجازه دهیم اخبار همیشه و در هر لحظه سطح اضطراب ما را کنترل کند، در واقع قدرت تصمیمگیری خود را از دست میدهیم.
زارکوییپور خاطرنشان کرد: باید از مخاطبی که فقط واکنش نشان میدهد، به مخاطبی تبدیل شویم که تحلیل میکند و اجازه ندهیم تیترهای قرمز و پررنگ، رنگ آرامش زندگی ما را تغییر دهند، هدف ما نباید فقط دانستن باشد، بلکه باید به درک و تحلیل واقعی و درست از شرایط برسیم تا بتوانیم نگرانیهای خود را نهتنها در عرصه اقتصاد، بلکه در عرصههای مختلف مدیریت کنیم.
انتهای خبر/