وقتی دروغ به ابزار جذب مخاطب تبدیل میشود
سمانه کارگرزاده در گفتگو با خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی کرمان۱۴۰۰؛ گفت: در دنیای شبکههای اجتماعی، جایی که تعداد بازدید و دنبالکننده برای برخی به معیاری از موفقیت تبدیل شده، گاهی مرز میان واقعیت و نمایش آنقدر کمرنگ میشود که مخاطب نمیداند آنچه تماشا میکند، بخشی از زندگی واقعی افراد، یا سناریویی از پیش طراحیشده برای جلب توجه است.
وی افزود: این روزها در برخی صفحات مجازی، برای افزایش بازدید و جذب مخاطب، اتفاقات عجیب و احساسی به نمایش گذاشته میشود؛ از طلاقهای سوری و دعواهای ساختگی گرفته تا کادوهای سورپرایزی، آشتیهای نمایشی و ماجراهایی که با واکنشهای اغراقآمیز همراه هستند؛ گاهی یک اتفاق کاملاً معمولی با چنان فضاسازی و هیجانی روایت میشود که مخاطب تصور میکند با رویدادی واقعی و غیرمنتظره روبهرو است؛ درحالیکه ممکن است همه چیز از قبل برنامهریزی شده باشد.
کارشناس سوادرسانه بیان کرد: مشکل اصلی صرفاً تولید محتوای سرگرمکننده یا اجرای یک نمایش نیست؛ مسئله از جایی آغاز میشود که تولیدکننده محتوا، یک سناریوی ساختگی را بهعنوان واقعیت به مخاطب معرفی میکند و از احساسات، اعتماد و کنجکاوی او برای افزایش بازدید و کسب درآمد بهره میبرد.
وی افزود: در چنین شرایطی، مخاطب دیگر فقط تماشاگر یک محتوای سرگرمکننده نیست؛ بلکه ممکن است ناخواسته درگیر یک روایت دروغین شود، برای آن نگران شود، واکنش نشان دهد، نظر بدهد و حتی آن را برای دیگران بازنشر کند، به این ترتیب، هرچه محتوای احساسیتر و جنجالیتر باشد، احتمال دیدهشدن آن نیز بیشتر میشود و همین مسئله میتواند برخی تولیدکنندگان محتوا را به سمت ساختن داستانهای عجیبتر سوق دهد.
کارگرزاده اظهار کرد: از سوی دیگر، تکرار این نمایشها میتواند نگاه مخاطب به واقعیتهای زندگی را تحت تأثیر قرار دهد وقتی روابط خانوادگی، ازدواج، جدایی و حتی محبت میان اعضای خانواده به سوژهای برای سناریوسازی و جذب مخاطب تبدیل میشود، این خطر وجود دارد که مسائل جدی زندگی به ابزار سرگرمی و تجارت رسانهای تقلیل پیدا کنند.
وی عنوان کرد: اینجاست که اهمیت سواد رسانهای بیش از گذشته نمایان میشود، مخاطب باید بداند هر محتوای پربازدیدی لزوماً معتبر و واقعی نیست و تعداد دنبالکنندگان یک صفحه نیز تضمینی برای صداقت تولیدکننده آن محسوب نمیشود.
کارشناس سوادرسانه خاطرنشان کرد: مواجهه آگاهانه با محتوا، پرسشگری درباره صحت روایتها و پرهیز از بازنشر مطالب تأییدنشده، از جمله رفتارهایی است که میتواند مانع گسترش چنین فریبهایی شود.
وی گفت: البته مسئولیت این وضعیت تنها بر عهده مخاطب نیست، تولیدکنندگان محتوا نیز باید بدانند اعتماد مردم سرمایهای نیست که بتوان آن را برای چند هزار بازدید بیشتر هزینه کرد؛ سرگرمی در فضای مجازی حق تولیدکننده و مخاطب است، اما فریب دادن مردم و بازی با احساسات آنها را نمیتوان صرفاً به نام سرگرمی توجیه کرد.
کارگرزاده در ادامه افزود: فضای مجازی به محتوای جذاب نیاز دارد، نه به روایتهایی که برای دیدهشدن، حقیقت را قربانی میکنند، شاید وقت آن رسیده است که بهجای پرسیدن اینکه یک محتوا چقدر بازدید گرفته، از خود بپرسیم: چقدر از آنچه میبینیم واقعیت دارد؟
انتهای خبر/